Dobry Pasterz

Katecheza Dobrego Pasterza i Atria zaczęły się poważnie rozwijać po ostatnim kursie na katechetów zorganizowym przez Panią Jo Culhane w Dublinie. Oprócz  naszego Atrium przy polskim duszpasterstwie przy kościele Dominikanów w Dublinie, istnieje lub w najbliższym czasie ma powstać jeszcze kilka.

W najbliższym czasie rusza też kolejny kurs na katechetów, a oto jego szczegóły:

Prowadząca:
Jo Culhane, tel. kontaktowy: 086-2662996

Start:
29-30 października, rozpoczęcie w piątek od 19.00 do 21.30 i kontunuacja w sobotę od 9.00 do 16.30

Kolejne spotkania w każdy ostatni weekend miesiąca aż do sierpnia 2011 roku z wyłączeniem grudnia.

Kurs będzie się odbywał w języku angielskim.

My bardzo ten kurs polecamy. Z jednej strony ze względu na to, że możemy pomóc naszym własnym dzieciom zbliżyć się do Boga. Innym tak samo ważnym aspektem jest rozwój naszej wiary, a kurs ten w niezwykle przystępny i obrazowy sposób przybliża nas do podstawowych prawd, do zrozumienia Mszy św, sakramentów, rozważania Pisma św.

Wszystkich zainteresowanych prosimy o bezpośredni kontakt z Panią Jo lub kontakt z nami.

Dziękujemy.

W Krakowie rodzi się nowe Atrium i z chęcią zamieszczamy zaproszenie, które wysłała do nas Sara z Krakowa. Z naszej strony bardzo zachęcamy rodziców, by spróbować tej szansy.

A oto ogłoszenie

Jeśli mieszkasz w Krakowie lub w jego okolicach i chcesz, by Twoje dziecko uczestniczyło w Katechezie Dobrego Pasterza to zapraszamy – w Krakowie właśnie zbiera się grupa dzieci w wieku 3-6 lat.
Katechezy odbywać się będą w Atrium w Przedszkolu M. Montessori przy ul. Prochowej 12, w środy od 16.00-17.00.
Poprowadzi je p. Barbara, katechetka z Przedszkola M. Montessori i uczennica Sofii Cavaletti.
Szczegóły dotyczące spotkań będą ustalane, gdy zbierze się grupa minimum 10 dzieci.
Kontakt: Sara, Kraków. nr tel. +48 601 762 223

Więcej o Katechezie Dobrego Pasterza

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o Katechezie Dobrego Pasterza zachęcamy do przeczytania artykułów na ten temat na naszej stronie.

Polecamy również bardzo artykuł Pani Barbary: Praktyczne Zastosowanie pedagogiki Marii Montessori w wychowaniu religijnym dziecka

Materiał do przypowieści o Dobrym Pasterzu umieszczony jest w centralnym punkcie Atrium

O tym jak zrodził się pomysł Atrium przeczytać możecie w artykule Historia Katechezy Dobrego Pasterza, a poniżej znajdziecie bardziej szczegółowy opis i przeznaczenie tego specjalnie dla dzieci przygotowanego otoczenia.

PRZYGOTOWANE OTOCZENIE DLA SPOTKANIA Z BOGIEM – ATRIUM

Kościół jest specjalnie przygotowanym miejscem byśmy mogli znaleźć w nim wyciszenie i odkrywać to nadprzyrodzone życie, które zostało ofiarowane każdemu człowiekowi. Maria Montessori rozpoznała potrzebę przygotowania takiego otoczenia dla dzieci.

Co dzieci mogą znaleźć w Atrium?
Dziecięcych rozmiarów meble, krzesła i stoliki, trójwymiarowe i dwuwymiarowe materiały, obrazy i ikony, piękno, ciszę.

Kącik geograficzny, gdzie dzieci poznają miejsca związane z życiem, śmiercią i zmartwychwstaniem Jezusa

Sofia Cavalletti w swojej książce ‘Living Liturgy’ mówi o tym, że wielbienie i cześć oddawana Bogu jest szczególnym rodzajem pracy – pracy na boskim poziomie rzeczywistości. Tak samo Atrium jest dla dzieci miejscem szczególnej pracy, którą dzieci wykonują dzięki działającemu w nich Duchowi Świętemu. Jest to praca, którą jesteśmy w stanie wykonać tylko wtedy, kiedy otrzymujemy nowe możliwości, świeży potencjał, a te możliwości i potencjał to Boże życie w nas. W takiej pracy przynosimy przed Boga całe nasze życie, nawet te zwyczajne prace tego świata, których się podejmujemy, przynosimy to, o czym św. Paweł mówi: ‘wszystko’. Dzięki tej pracy dopełnia się ta podstawowa relacja, o której Paweł pisze w I Liście do Koryntian:

Wszystko jest wasze, wy zaś Chrystusa, a Chrystus – Boga. – 1 Kor 3, 22-23

W ten to sposób osoba, która przynosi ze sobą ‘wszystko’ staje się częścią Chrystusa, a Chrystus – Boga. Dlatego też ta szczególna praca, którą człowiek podejmuje w Chrystusie, uświęca go dla Boga. W tej samej pracy człowiek poprzez Chrystusa uświęca cały świat dla Boga. Znaczenie tej pracy jest więc kosmiczne – obejmuje cały wszechświat. Nie jest ograniczone ono jedynie do istot ludzkich, ale obejmuje w swej szerokości i głębokości całe stworzenie, przywracając harmonię, która panowała w stworzeniu zanim została ona zachwiana przez ludzki grzech.

Atrium jest miejscem, które ubogaca umysł i duszę dziecka.

Katecheza Dobrego Pasterza jest metodą edukacji religijnej, która nie narzuca programu do wykonania w danym czasie, po to tylko by ‘zaliczyć program’ ale zamiast tego po prostu podejmuje działania, które ułatwią dziecku uaktywnić jego religijny potencjał oraz wskażą kierunek dla jego indywidualnego rozwoju przy poszanowaniu indywidualności każdego dziecka.

W Atrium znajduje się kącik modlitwy, gdzie dzieci mogą się swobodnie udać, kiedy tylko chcą się pomodlić.

Stolik modlitewny

Rekwizyty do prezentacji przypowieści o Dobrym Pasterzu znajduję się w centralnym miejscu w Atrium.

Przestrzeń w Atrium dodatkowo zajmują różne dziedziny:

• kącik chrzcielny,
• kącik geograficzy,
• kącik z materiałami na temat Mszy św.,
• kącik historyczny,
• kącik z materiałami związanymi z życiem Jezusa,
• sekcja z rekwizytami do przypowieści o Królestwie Bożym,
• kącik opowiadający o tajemnicy paschalnej.

W Atrium dziecko doświadcza rytuałów podobnych do tych, które widzimy w czasie Mszy św. Ma to na celu pomoc w życiu religijnym dziecka.

Pozwól Ciszy Trwać

Sofia Cavalletti w swoich wykładach i książkach często przypomina podstawową zasadę, która powinna panować w Atrium: POZWÓL CISZY TRWAĆ.

Soffia Cavalletti i dzieci. Zdjęcia pochodzą z książki Catechesis of the Good Shepherd: Essential Realities

Dziecko jest osobą jedyną w swoim rodzaju, skomplikowaną i duchową, znacznie bardziej niż jesteśmy to w stanie pojąć. Dziecko ma niezwykłą otwartość. Z łatwością potrafi zadawać pytania (np. Dlaczego jesteś stara?). Dzieciństwo to czas niezwykłej wrażliwości duszy, a reakcja Dziecka na Słowo Boże objawia się najczęściej w postaci radości i poczucia godności.

Dziecięca Radość

Dziecięca radość jest pełna spokoju i spełnienia. Pozwala Dziecku zaspokoić jego najgłębiej skrywane potrzeby. Dziecko odkrywa, że Atrium to otoczenie dające prawdziwe życie. Dziecko w takim otoczeniu czuje się pocieszone i bezpieczne. Dziecięca radość objawia się zwykle tym, że Dziecko nie mówi zbyt wiele, albo wcale, ale mowa jego ciała i oczu wyraża wszystko.

My dorośli możemy patrzeć na Dziecko z pytaniem ‘KIM TY NAPRAWDĘ JESTEŚ?’ Jesteśmy uprzywilejowani, by uczestniczyć w tej niezwykłej radości Dziecka.

Dziecięce poczucie godności

To nowe poczucie godności, które objawia się w dziecku stojącym przed Bogiem wymaga od dorosłego największego poszanowania. To poczucie godności należy całkowicie do Dziecka, jest ono zupełnie niezależne od dorosłego.

To poczucie godności rodzi się dzięki wolności.

Najgłębsza istota rzeczy

Dziecko akceptuje jedynie istotę rzeczy. Wszelkie niepotrzebne wtrącenia mogą odwrócić dziecko od istoty i zniechęcić go.

LICZ KAŻDE SŁOWO – mówiąc Dziecku o Bogu licz każde słowo. To najważniejsza lekcją, jaką Dzieci dały Sofii i Giannie.

Dziecko jest więc nauczycielem dla dorosłego: TRZYMAJ SIĘ ISTOTY RZECZY.

Takie poczucie istoty prowadzi nas prosto do poczucia godności.

Przypowieść o Dobrym Pasterzu okazała się być właśnie taką istotą rzeczy, którą dzieci wszystkich kultur i krajów akceptują, i która przemawia do nich w głęboki sposób. Zaspokaja ona głód dziecka do bycia w relacji. Tak jak dziecko ma ciągły głód bycia w relacji ze swoją mamą, tak czuje ono, że ta relacja oparta jest na nieprzemijającej miłości, że jest to najsilniejsza z relacji.

Potrzeba przynależności

Być wiernym mojej tradycji – czy to ograniczenie? W jakimś sensie tak, ale muszę pamiętać, że istnieje jeszcze inna podstawowa ludzka potrzeba: potrzeba przynależności. Chcemy być częścią rodziny, kraju, kultury i tak dalej.
Być obywatelem świata to bardzo światła idea i dążenie, ale zawiera ona również pewne ryzyko: ryzyko stania się kimś, kto nie ma korzeni, kimś kto nie ma gleby pod swoimi stopami. W takim znaczeniu, powinniśmy przyjąć lekcję z natury. W świecie natury znajdziemy wiele drzew, dużych i małych, które aby żyć muszą podlegać ścisłej zasadzie: rozpiętość listowia musi być w odpowiedniej proporcji do wielkości korzeni. Kiedy równowaga ta zostaje zachwiana, drzewo przewróci się i umrze.
Dla człowieka, korzenie to tradycja, a gałęzie to nasza zdolność, by być otwartym do coraz większego poszerzania swoich horyzontów. Musimy zadbać o obie sfery. Tylko jeśli jesteśmy silnie zakorzenieni – w naszych tradycjach – będziemy w stanie prowadzić życiodajną wymianę z innymi kulturami i tradycjami. Tylko jeśli jesteśmy silnie zakorzenieni w naszych tradycjach będziemy w stanie podzielić się z innymi naszym bogactwem i być otwartym na przyjęcie bogactwa innych, a także umiejętnie z tego korzystać.
Jeśli równowaga pomiędzy przywiązaniem do własnych tradycji a otwartością na wizję innych nie zostanie osiągnięta, stajemy w obliczu ryzyka stania się osobą bezpłodną i utraty osobowości.
- Sofia Cavalletti, Discovering the Real Spiritual Child, The NAMTA Journal, (1999, Spring)

Dobry Pasterz

Maria Montessori w Barcelonie

Początki Katechezy Dobrego Pasterza sięgają roku 1916. W tym roku Anna Maccheroni, bliska współpracownica Marii Montessori była uczestnikiem na konferencji w Montserrat. W tamtych czasach dzieci były przygotowywane do Pierwszej Komunii Św., kiedy miały ok. 11-12 lat. Montessori i Maccheroni miały nadzieję, że uda się przekonać zgromadzonych na tej konferencji, by obniżyć wiek, w którym dzieci będą mogły przystąpić do I Komunii Św. do ok. 3-4-5 lat. Zgoda taka zapadła.

W przedszkolu Montessori dla dzieci 3-6 lat w Barcelonie prowadzonej przez Maccheroni, Maccheroni razem z Montessori i współpracującym z nimi księdzem rozpoczynają pewien eksperyment w edukacji religijnej dzieci. Postanawiają stworzyć dla dzieci przygotowane otoczenie, jakby kościół dla dzieci, który jednak nie będzie jeszcze kościołem, ale raczej przedsionkiem kościoła, jak Atrium w starożytnej bazylice, gdzie katechumeni przygotowywali się do przyjęcia Chrztu. Montessori nazywa to pomieszczenie właśnie ATRIUM. Powstaje więc piękne otoczenie z witrażami do ziemi, niskimi krzesłami i meblami, o które dbają dzieci, a które ma za zadanie wprowadzenie ich w tajemnicę Boga. Woda święcona, którą dzieci mogą się przeżegnać jest na ich wysokości. Obrazki wiszą nisko i są zmieniane w zależności od okresu liturgicznego.

Montessori uważała, że edukacja religijna jest jakby wypełnieniem, kulminacją tego wszystkiego, czego dziecko uczy się w przedszkolu. Czynności i atmosfera atrium wypełniają najważniejszą wewnętrzną potrzebę dziecka, bycia bliżej Chrystusa, odkrywania jego miłości.

Jednym z projektów było również przygotowanie darów chleba i wina, od przygotowania ziemi pod zasiew pszenicy i zasadzenia winnych krzewów przez dzieci, poprzez obserwowanie ich wzrostu, kiedy dzieci bawiły się na zewnątrz, dbanie o to, co wyrosło, żniwa, czekanie na mąkę, z której zostały wypieczone hostie, a także na wino, by w końcu mogły zanieść te dary do ołtarza, by stały się one ciałem i krwią Jezusa Chrystusa, którego miały przyjąć pierwszy raz. To było niezwykłe wprowadzenie w tajemnicę Eucharystii.

W roku 1936 wybucha w Hiszpanii wojna domowa, edukacja religijna zostaje gromka tłumiona przez generała Franco, a Montessori ucieka do Indii. Brak szczególnych źródeł na temat Edukacji Religijnej Montessori (bo tak nazywano wtedy tego typu edukację religijną) w latach 1936 – 1954.

Sofia Cavalletti i Gianna Gobbi

Teraz przenosimy się już do Rzymu, do roku 1954, gdzie poznamy dwie ważne dla Katechezy Dobrego Pasterza osoby, czyli Sofię Cavalletti i Gianę Gobbi. Jedną z ważnych dla nas postaci jest również Adela Costa Gnocchi, nauczycielka Montessori, która prowadziła w Rzymie przedszkole Montessori, w którym przyjmowane były wszystkie dzieci, włączając w to dzieci niepełnosprawne. Jej szkoła nie miała żadnej konkretnej nazwy i dzięki temu mogła działać w czasie reżimu faszystowskiego, kiedy wszystkie szkoły Montessori zostały zamknięte. To właśnie Adela Costa Gnocchi rozpoznała jako pierwsza w Giannie Gobbi niezwykły dar do pracy z dziećmi i zachęciła ją, by wybrała ona raczej zagłębianie się w pedagogikę Montessori niż karierę akademicką. To była również Adela, która wprowadziła Sofię w ‘świat dziecka’, oraz zapoznała Sofię z Gianną. Sofia znała się z Adelą dzięki swoim ciociom i odwiedzała czasem przedszkole Adeli.

Kilka lat później, kiedy Sofia skończyła już studia i pracowała razem z Eugenio Zolli (rabin Rzymu, który nawrócił się na katolicyzm – warto przeczytać jego książkę ‘Byłem rabinem Rzymu‘), Costa Gnocchi znów miała swój niezwykły wkład. Zdołała ona przekonać Sofię do udzielenia kilku lekcji z Biblii wnukowi swej przyjaciółki i dwóm jego kolegom. Sofia po raz pierwszy mogła doświadczyć tego niezwykłego związku, jaki istnieje pomiędzy dzieckiem i Bogiem. W tym samym roku Sofia spotkała Giannę i razem otworzyły one pierwsze Atrium, które mieściło się w domu Sofii przy Via degli Orsini 34 w Rzymie. Sofia nadal prowadzi tam 3 atria, a miejsce to stało się również ośrodkiem edukacyjnym Katechezy Dobrego Pasterza pod nazwą Centro di Catechesi.

Kolejne lata to czas, kiedy Sofia i Gianna eksperymentowały z różnymi materiałami i tematami, by znaleźć tę esencję, którą wszystkie dzieci uważały za istotną i która przyciągała ich uwagę i głęboko je pochłaniała. Materiały i tematy obok których dzieci przechodziły z obojętnością zostały odstawione, a pozostałe utworzyły podstawy Katechezy. W tym czasie ten program edukacji religijnej nie miał jakiejś konkretnej nazwy.

Kiedy Cavalletti po raz pierwszy odwiedziła Meksyk, by tam dać kurs dla pierwszych katechetów, jeden z biskupów nazwał te katechezy Katechezą Dobrego Pasterza i pomysł ten spodobał się Sofii. W ten sposób katechezy uzyskują nazwę, która używana jest do dziś.

Dobry Pasterz

Ponad miesiąc temu pisaliśmy o Katechezie Dobrego Pasterza i o tym jak bardzo nam się to podejście do edukacji religijnej małych dzieci spodobało. 

Od paru miesięcy próbowaliśmy znaleźć w Irlandii kurs na katechetów Katechezy Dobrego Pasterza. Znaleźliśmy adres mailowy do Pani Jo Culhane, która prowadzi Atrium w parafi St Jude’s w Templeouge w Dublinie oraz jest wykładowczynią na St Nicholas Montessori Training College w Dun Laoghaire pod Dublinem i skontaktowaliśmy się z nią. Okazało się, że może ona przeprowadzić taki kurs, jeśli zbierze się co najmniej 10 osób. Zgłosiło się paru zainteresowanych i ostatecznie ku naszej radości kurs rusza 28 lutego, w sobotę o godz. 9.00. Będzie się on składał z 12 spotkań, raz w miesiącu w ostatnią sobotę miesiąca, czyli potrwa rok. Kurs będzie prowadzony w języku angielskim.

Lista uczestników kursu jest nadal otwarta i można się jeszcze zgłaszać więc wszystkich zainteresowanych, którym dojazd do Dublina raz w miesiącu w sobotę nie będzie sprawiał problemów zapraszamy do kontaktu z nami, albo bezpośrednio z Panią Jo. Dane kontaktowe do Pani Jo wewnątrz ulotki.

Wszystkich zainteresowanych prosimy o zapoznanie się z ulotką informacyjną o kursie na katechetów Katechezy Dobrego Pasterza (Catechesis of the Good Shepherd), która na ostatniej stronie zawiera również formularz zgłoszeniowy.

Statuetka Jezusa Dobrego Pasterza znajduje się w każdym atrium. Jej oryginał pochodzi z III wieku i znajduje się obecnie w Museo Pio Cristino w Watykanie.

Maria Montessori wielokrotnie powtarzała jak ważny jest duchowy rozwój dziecka. Zaobserwowała ona, że religijna edukacja jest punktem zwrotnym, pewnego rodzaju kulminacją tego wszystkiego, co dziecko robi w szkole czy przedszkolu. Nadaje ona nowe znaczenie wszystkim innym aktywnościom wykonywanym przez dziecko. Montessori pisze, że dzięki doświadczeniu atrium dziecko nabywa „poczucia wdzięczności, uradowania i godności.”

Wewnętrzny spokój i radość, które udzielają się dziecku po spotkaniu z Bogiem w atrium utwierdziły Montessori w przekonaniu, że religijne doświadczenie odpowiada na głęboki duchowy „głód” dziecka. Wskazują one na więź pomiędzy dzieckiem a Bogiem. Bogiem, który jest miłością i dzieckiem, które potrafi kochać i potrzebuje tej miłości. Maria Montessori opisuje w jednej ze swoich książek ‘Spontaneous Activity in Education’ (Spontaniczne działania w edukacji) wydarzenie, którego sama była świadkiem, a które przekonało ją, że relacja pomiędzy Bogiem a dzieckiem, zakorzeniona jest głębiej niż nasza wiedza. Pisze ona, iż siedmioletni chłopiec, który nigdy wcześniej nie uczył się religii słuchając teorii ewolucji Lamarcka i Darwina zadał pytanie: Skąd się wzięło pierwsze stworzenie? Gdy padła odpowiedź jednego z jego przyjaciół, że stało się to przez przypadek, wybuchnął wielkim śmiechem i stwierdził, że to nonsens i że to nie jest możliwe. Odpowiadając na postawione przez siebie pytanie powiedział z wielkim przekonaniem, że to Bóg je stworzył.

Znanych jest wiele podobnych historii, również z młodszymi dziećmi, którym wcześniej nikt o Bogu nie mówił, a które świadome były Jego obecności. Katecheza Dobrego Pasterza (The Catechesis of the Good Shepherd) prowadzona w atrium pozwala dzieciom na spontaniczne spotkanie z Bogiem, a także rowija ich duchowy potencjał.

Skromny kącik modlitwy. Na ścianie widać materiał koloru zielonego odpowiadający danemu okresowi w liturgii.

Historia Katechezy Dobrego Pasterza

Twórcami Katechezy Dobrego Pasterza są Sofia Cavalletti i Gianna Gobbi. Sofia Cavalletti jest znawcą Biblii i wykładowcą języka hebrajskiego w Rzymie. Pomysł na to, by zaangażować się w uczenie dzieci religii zrodził się z fascynacji powstałej na bazie reakcji dzieci na spotkanie z Biblią. Niewytłumaczalna dla niej radość i ciekawość, które dostrzegała na twarzy dziecka słuchającego Słowa Bożego, zachęciła ją do dalszej pracy z dziećmi. Razem z Gobbi, która była przez długie lata współpracownikiem Marii Montessori, stworzyły one w 1954 roku The Catechesis of the Good Shepherd oparte na zasadach edukacyjnych Montessori. Pracując z dziećmi Sofia Cavalletti i Gianna Gobbi testowały różne materiały -pomoce bazując na reakcji dzieci, które z nimi pracowały. Tylko te materiały, które cieszyły się największym zainteresowaniem wśród dzieci wykorzystywane są do dziś. Poszukiwały one materiałów prostych i niezbędnych, wspomagających indywidualną pracę dzieci, tak aby pomogły one zrozumieć opowieści biblijne i wydarzenia roku liturgicznego, a poprzez to prowadzić pośrednio do modlitwy. Bazując na swoim doświadczeniu pracy z dziećmi Cavalletti i Gobbi stworzyły program katechez, który obecnie służy katechetom, starającym się odpowiedzieć na potrzeby duchowego rozwoju dziecka w wielu parafiach na całym świecie.

Program Katechezy Dobrego Pasterza

W programie Katechezy Dobrego Pasterza zawarte są tematy, na które dzieci odpowiadają z podobną wrażliwością w różnych środowiskach na całym świecie. Tematy zawierają między innymi: Przypowieść o Dobrym Pasterzu, który chroni swoje owce i zna każdą po imieniu, Eucharystia jako dar miłości Ojca i odpowiedź człowieka na Bożą miłość, Jezus Chrystus jako światło świata i Chrzest jako dar wybawienia. Z bogatą odpowiedzią dzieci w atrium spotkały się także krótkie przypowieści o Królestwie Bożym takie jak: przypowieść o ziarnku gorczycy, o najcenniejszej perle, ukrytym skarbie, winnym krzewie.
Dzieci słuchając tych przypowieści odkrywają w sposób spontaniczny prawdy o Królestwie Bożym zadziwiając katechetów swoją wiedzą i wrażliwością, jednocześnie pokazując im jak wiele i oni mogą nauczyć się w czasie tych katechez od dzieci.

Struktura Katechezy Dobrego Pasterza

Cavalletti i Gobbi zaobserwowały, że dzieci w atrium bardzo chętnie pracowały nad przypowieścią o Dobrym Pasterzu, która stała się ich kluczową przypowieścią. Stąd też pochodzi nazwa Katechezy.
The Catechesis of the Good Shepherd mają trzy poziomy ze wzgledu na przedział wiekowy dzieci:

1. Dzieci w wieku 3-6 lat – katechezy oparte głównie na nauczaniu poprzez przypowieść o Dobrym Pasterzu, która pomaga im zrozumieć tajemnicę Królestwa Bożego i pokochać Dobrego Pasterza. Dzieci poznają również historię Jezusa, uczą się o jego narodzinach i życiu, aby uświadomić sobie, że Jezus jest osobą, która żyła na ziemi w konkretnym czasie i miejscu. Praca z geografią Izraela i Jerozolimy w czasach Jezusa pomaga im lepiej to zrozumieć.
2. Dzieci w wieku 6-9 lat – katechezy oparte głównie na przypowieści o winnym krzewie, która pomaga zrozumieć relacje między ludźmi. Rok rozpoczyna się od historii Odkupienia
3. Dzieci w wieku 9-12 – wprowadzenie głębiej w historię Odkupienia, od stworzenia do paruzji. To historia o Bogu i jego ludziach – historia przywiązania do Boga, do siebie nawzajem i do wiary wspólnoty.

Na poziomie drugim i trzecim pojawia się aspekt moralny, który nieobecny jest na poziomie pierwszym.

Podstawowy materiał dydaktyczny do Przypowieści o Dobrym Pasterzu. Pasterz i dziesięć owiec.

Otoczenie

Miejsce katechezy, w którym dzieci poznają Boga, modlą się i pracują z materiałami Maria Montessori nazwała atrium, co odwołuje się do miejsca w średniowiecznej bazylice, gdzie atrium było przedsionkiem do kościoła. Dzieci poprzez pracę z materiałami i słuchanie przypowieści biblijnych w określonym porządku i ciszy uczą się modlić. Atrium to miejsce w którym praca staje się rozmową z Bogiem. Jak pisze Cavalletti:

Wszystkie prace wykonywane przez dzieci w atrium są korytarzem do modlitwy, bądź samą modlitwą.

Atrium, w którym prowadzone są katechezy jest przestrzenią, której bliżej do kościoła niż do sali lekcyjnej. Znajdują się tam między innymi takie materiały, jak miniaturowy ołtarz z naczyniami używanymi podczas Mszy św., mapa Jerozolimy i Palestyny, chrześcijańskie symbole, figury i materiały do biblijnych prezentacji oraz poznawania Pisma św. Znajduje się tam również wyznaczone miejsce modlitwy oraz rekwizyty, które zachęcają dzieci do wykonywania różnych praktycznych zajęć (np. nalewanie wody do ampułek, polerowanie kielicha, układanie kwiatów w wazonie, itd.).
W atmosferze ciszy i skupienia dzieci słuchają Słowa Bożego i pracują z materiałami, a poprzez to modlą się. Cavalletti i Gobbi odkryły, że metoda symboli i znaków, oraz zwykły język biblijny i liturgiczny są narzędziami, które pomagają dzieciom odnaleźć znaczenie i kierunek w atrium. Znaki wskazują na tajemnicę doświadczenia Boga, a to doświadczenie uaktywnia religijny potencjał dziecka, który jest spontaniczny i rzeczywiście naturalny. Rolą katechety jest dbanie o otoczenie i zachęcanie dzieci do odpowiedzi na Bożą miłość. Nie jest on kontrolerem, ale współświadkiem, który słucha razem z dziećmi, prowadzi dialog i prezentację, sugeruje pytania wypływające z przypowieści, wskazuje na wagę modlitwy. Jego najważniejszym zadaniem jest stworzenie takiego środowiska, które będzie akceptowało cichą prośbę dziecka: “Pomóż mi być bliżej Boga samodzielnie”

Sofia Cavalletti w swojej książce ”Duchowy potencjał dziecka” (dostępna w języku polskim) prezentuje religijne życie atrium opisując historię dzieci i ich odpowiedzi na spotkanie z Pismem świętym i pracę z materiałami. W książce tej udawadnia swoje założenie, że dziecko potrafi doświadczać Boga, i że jest to jego naturalna potrzeba.
Gianna Gobbi w swojej książce ‘Listening to God With Children: The Montessori Method Applied to the Catechesis of Children’ (Słuchając Boga razem z dziećmi: Metoda Montessori w praktyce Katechez Dobrego Pasterza) przedstawia zasady edukacyjne Montessori, które stały się fundamentem katechez dla dzieci.
Obie książki wspaniale się uzupełniają i są naprawdę warte przeczytania. Cavalletti i Gobbi pracowały razem i szczegółowo opisały zdobyte przez lata wiedzę i doświadczenia pokazując jak wiele otrzymały podczas pracy z dziećmi w atrium.

Trudno w paru zdaniach opisać, czym tak naprawdę jest Katecheza Dobrego Pasterza, ale mam nadzieję, że tekst ten stanie się inspiracją dla wszystkich zainteresowanych, by szukać dalej. Poniżej znaleźć możecie dostępną na ten temat lituraturę i linki, ale nic tak bardzo nie przekonuje do wartości tych katechez, jak odwiedzenie atrium i obserwowanie dzieci, które słuchają, modlą się i pracują z radością i zaciekawieniem (znaleźliśmy w internecie jedną stronę internetową po polsku, która mówi o tym, że jest tam prowadzona Katecheza Dobrego Pasterza).

Przydatne linki i literatura o Katechezie Dobrego Pasterza

• Sofia Cavalletti, ‘Potencjał duchowy dziecka, Doświadczenia z dziećmi w wieku od 3 do 6 lat’ – książka
• Amerykańskie Stowarzyszenie Katechez Dobrego Pasterza – The Association of the Catechesis of the Good Shepherd – w języku angielskim
• Center for Children and Theology – w języku angielskim
• Katecheza Dobrego Paterza w Australii – w języku angielskim
• Fragment książki ‘Catechesis of the Good Shepherd: Essential Realities’, która wydana została w 50-tą rocznicę powstania Katechez i składa się z kilkunastu esejów – w języku angielskim
• Fragment książki Tiny Lillig ‘The Catechesis of the Good Shepherd in a Parish Setting’, która jest pomocą dla ludzi, którzy chcieliby rozpocząć katechezy w swojej parafii – w języku angielskim
• Fragment książki ‘The Good Shepherd and the Child: A Joyful Journey’ – w języku angielskim
• Lista publikacji na temat Catechesis of the Good Shepherd – w języku angielskim
• Strona internetowa wydawnictwa zajmującego się wydawaniem książek o Catechesis of the Good Shepherd – w języku angielskim
• Biografia Sofii Cavalletti – w języku angielskim